Katachtigen
De huiskat behoort samen met ongeveer 70 andere diersoorten tot de dierenfamilie der katachtigen. Deze kunnen onderverdeeld worden in 3 subfamilies:
- Kleine Katten (Felinae): kleinere en spinnende katten. Tot deze groep behoren oa. de huiskat, de lynx en de poema.
- Grote Katten (Pantherinae): grotere en brullende katten, zoals de leeuw, de tijger, de panther (of luipaard) en de jaguar.
- Jachtluipaarden (Acinonychinae): de cheetah, het snelste landdier ter wereld en de enige kat die zijn klauwen niet kan terugtrekken.
Felinae - Kleine Katten
De Kleine katten zijn de enige die kunnen spinnen. Ze komen wereldwijd op alle continenten voor met uitzondering van Antarctica.
Huiskat - Felis catus
De huiskat is één van de eerst gedomesticeerde dieren en werd al duizenden jaren geleden door de mens gehouden. In tegenstelling tot de leeuw is de huiskat een vrij solitair dier.
Lynx - Lynx lynx
Er zijn verschillende ondersoorten onder de lynxen. De Euraziatische lynx is de soort die men in de bossen van Europa terugvindt.
De lynx heeft karakteristieke bakkebaarden, gepluimde oren en een kort staartje dat eindigt op een zwarte punt. Hij staat hoog op de poten en is ongeveer even groot als een Duitse herdershond.
Lynxen jagen op kleine zoogdieren en vogels, maar ook op reeëen en gemzen.
Poema - Puma concolor
De poema, bergleeuw of zilverleeuw is een katachtige die voorkomt in Noord-, Midden- en Zuid-Amerika. Net als de lynx voedt hij zich met een heel scala aan kleine en grote zoogdieren, zoals herten, en vogels.
Poema's hebben een schofthoogte van ongeveer 70 centimeter en kunnen wel meer dan 100 kilogram wegen. Poema's zijn dankzij hun lange achterpoten uitzonderlijk goede springers.
Acinonychinae - Jachtluipaarden
Cheetah - Acinonyx Jubatus
De Cheetah of Jachtluipaard is wellicht de meest verre verwant van de huiskat (felis domesticus). Hij deelt zijn jachtterrein met leeuwen en tijgers (naargelang zijn woonplaats) en is het snelste landdier ter wereld. Hij kan snelheden bereiken van 110 tot 120 km per uur. Owv zijn snelle acceleratie kan de jachtluipaard, in tegenstelling tot andere katachtigen, zijn nagels niet intrekken. Het woord cheetah komt van het Hindoestaanse woord "chita" wat "de gevlekte" betekent. De hele vacht is bij de cheetah overdekt met vlekken, deze ontbreken alleen op de buik. De snelheid van de cheetah heeft altijd tot de verbeelding gesproken. Zo bestaan er vele fabels die proberen te verklaren waarom de cheetah zo snel is. De jachtluipaard komt voor in Afrika & Iran.
Pantherinae - Grote Katten
De grote katten hebben hun afkomst en veel van hun gedragingen gemeen met hun kleine verwanten. De grote katten behoren nochtans veelal tot het tot het geslacht panthera terwijl de gedomesticeerde katten tot het geslacht felis behoren. Het fundamentele verschil tussen de twee geslachten is het feit dat de grote kat kan brullen en de kleine niet. Het voortdurende spinnen is trouwens een unieke eigenschap van de gedomesticeerde kleine kat. De grote katten komen enkel voor in Afrika, Azië en Zuid-Amerika.
De bekendste grote katten zijn:
Luipaard - Panthera Pardus
Het merendeel van de luipaarden heeft zwarte vlekken en een lichtbruine vacht. De grote uitzondering op deze regel is de prachtige zwarte panter. Luipaarden komen voor van Afrika tot in het Verre Oosten.
Jaguar - Panthera Onca
Het Amerikaanse broertje van de luipaard is een solitaire jager met een voorkeur voor dichte wouden en moerassen waar veel water voorkomt. De jaguar komt niet meer voor in de Verenigde Staten, maar is nog (alhoewel met uitsterven bedreigd) vertegenwoordigd van Mexico tot het noorden van Argentinië.
Leeuw - Panthera Leo
Leeuwen leven in ‘troep’ samen met verwante vrouwtjes. De leeuw behoort tot de meest sociale katachtigen. De leeuw komt hoofdzakelijk voor in Afrika. Daarnaast bestaat er een kleine populatie Aziatische leeuwen in Noord-West-India.
Hoewel het mannetje er met zijn manen heel indrukwekkend uitziet doen de vrouwtjes het meeste werk bij de jacht. De leeuw jaagt alleen, in paartjes of in grotere groepen. Hoe groter de jachtgroep, hoe groter het gevangen dier. Een groep leeuwen jaagt voornamelijk op antilopen, zebra's, kafferbuffels, herten (in India) en andere grote herbivoren. Ze lokken de prooi in een val door deze op te jagen naar een plek waar een aantal andere leeuwinnen klaar staan om de prooi te vangen. De prooi wordt eerst beslopen, waarna het dier met een snelle sprint aanvalt. Bij de aanval kan de leeuw snelheden bereiken van 60 km/u. Grotere prooidieren worden gewurgd, terwijl kleinere dieren worden gedood door te bijten in de kop, nek of borst.
Tijger - Panthera Tigris
De tijger is de grootste der ‘grote katten’ en komt voor van Siberië tot India. Zijn habitat rekt zich uit van het tropische oerwoud tot rotsige bergstreken. Het mannetje heeft een territorium dat zich uitstrekt van over het territorium van 4 tot 5 vrouwtjes, maar nooit dat van een andere mannetje. Van de grote katten zijn de tijger en de jaguar goede zwemmers; tijgers kunnen vaak badend in vijvers, meren en rivieren worden aangetroffen.
Tijgers jagen solitair. Hun dieet bestaat voornamelijk uit middelgrote planteneters, vooral hoefdieren, maar als de omstandigheden dat voorschrijven, jagen ze ook op grotere prooien. Het is geen sociaal dier: de enige groepen bestaan uit moeder en welpen.
Leeuwen- en Tijgerhybriden - Lijger
De mens heeft leeuwen en tijgers in gevangenschap gekruist waardoor deze ‘hybriden’ ontstonden.
Het feit dat deze kruising gelukt is, toont aan hoe nauw beide soorten met elkaar verwant zijn. Het feit dat de nakomelingen doorgaans steriel zijn, duidt erop dat zich een zekere mate van divergentie in de kattenfamilie heeft voorgedaan.
Nevelluipaard of Nevelpanter - Neofelis Nebulosa
De Nevelpanter, die voorkomt van Nepal tot Taiwan, jaagt in bomen op vogels, apen en eekhoorns.
Soms wordt deze kattensoort niet bij de Pantherinae, maar in het aparte geslacht Neofelis geplaatst.
